Komisyonun en dikkat çeken önerilerinden biri, kamuoyunda “63’te emeklilik” olarak bilinen kesintisiz erken emeklilik hakkının kaldırılması oldu. Ancak uzmanlar, bu ifadenin artık teknik olarak doğru olmadığını vurguluyor. Çünkü 45 yıl prim ödeyenler için kesintisiz emeklilik yaşı doğum yılına bağlı olarak 64 ile 65 yaş arasında değişiyor. Buna rağmen “63’te emeklilik” kavramı, yıllardır siyasi ve toplumsal tartışmaların sembolü haline geldiği için kullanılmaya devam ediliyor.
Komisyonun önerisine göre, 45 yıl sigortalılık süresini dolduranların erken emeklilik ayrıcalığı kaldırılacak. Ağır işlerde çalışanlar ve sağlık sorunları nedeniyle çalışamayacak durumda olanlar için ise malulen emeklilik koşullarının kolaylaştırılması değerlendiriliyor.
Erken emeklilik hakkını kullanmak isteyenler için mevcut maaş kesintileri de devam edecek. Emeklilik yaşından önce ayrılanlara her ay için yüzde 0,3 oranında kesinti uygulanırken, iki yıl erken emekli olan bir kişi emekli maaşının yüzde 7,2’sini, dört yıl erken emekli olan ise yüzde 14,4’ünü kaybedecek.
Öneri paketinde emeklilik yaşının kademeli olarak yükseltilmesi de yer alıyor. Hâlihazırda 1964 ve sonrası doğanlar için 67 olan emeklilik yaşının, 2040’lı yıllardan itibaren 67,5’e, 2050’lerden sonra ise 68’e çıkarılması öneriliyor.
Komisyon ayrıca emeklilik sistemine sermaye piyasası temelli yeni bir ayağın eklenmesini tavsiye ediyor. Buna göre 2028 yılından itibaren çalışanların brüt maaşlarının bir bölümü yatırım fonları ve borsa araçlarında değerlendirilecek. Ancak uzmanlar, bu sistemde getirilerin garanti edilmeyeceğine dikkat çekiyor.
Öneriler arasında minijob uygulamasının kapsamının daraltılması da bulunuyor. Öğrenciler dışındaki birçok minijob çalışanının gelecekte emeklilik sigortasına prim ödemesi gerekecek.
Bunun yanında yeni kurulan işletmelerde çalışan serbest meslek sahiplerinin de zorunlu olarak emeklilik sigortasına dahil edilmesi öneriliyor.
Komisyon maliyetli gerekçesiyle memurların sisteme dahil edilmesini önermedi.
Uzmanlara göre tartışmalar, Almanya’da emeklilik sisteminin daha geç emeklilik ve daha yüksek bireysel katkı yönünde değişeceğine işaret ediyor.
Kaynak : Focus,RK, Ajanslar
