Ekonomist Clara Mattei: “İnsanlara sistemi anlamadıkları söyleniyor”

|   Ekonomi

Ekonomist Clara Mattei: Kemer sıkma politikaları, kaynakları toplumun çoğunluğundan küçük bir azınlığa aktarıyor; işçi sınıfını güvencesizleştirerek örgütlü mücadele gücünü zayıflatıyor.

Ekonomist Clara Mattei, kapitalist ekonomik düzenin eşitsizlik ve sömürü üzerine kurulu olduğunu savunuyor. Ona göre ekonomik kararların karmaşık formüller ve uzmanlık dili arkasına gizlenmesi, toplumun bu kararları sorgulamasını engelliyor. Mattei, kemer sıkma politikalarının yalnızca sosyal harcamaları azaltmadığını, aynı zamanda işçi sınıfını güçsüzleştirerek aşırı sağın güç kazanmasına da zemin hazırladığını belirtiyor.

Tulsa Üniversitesi Ekonomi Profesörü Clara Mattei, Kritik der Ökonomik dergisine verdiği söyleşide, ana akım ekonomi anlayışını, küresel eşitsizliği, militarizmi ve kemer sıkma politikalarını eleştirdi. Mattei aynı zamanda Ekonomik Gerçek Özgürleşme Forumu'nun kurucusu ve Kapitalin Düzeni adlı kitabın yazarı.

Mattei’ye göre ekonomik eşitsizlik, kapitalist sistemin tesadüfi bir sonucu değil, doğrudan kuruluş biçiminin bir parçası. İşçilerin geçimlerini sağlayabilmek için ücret karşılığında başkaları için çalışmak zorunda bırakılması, sermaye birikiminin temelini oluşturuyor. Ona göre kapitalist zenginlik, emeğin sömürülmesine dayanan bu ilişkiden bağımsız düşünülemez.

Ekonomi bilgisi neden toplumdan uzak tutuluyor?

Mattei, Junge Welt'te yer alan söyleşisinde ekonomi biliminin giderek daha karmaşık matematiksel formüller ve uzmanlık diliyle anlatılmasının yalnızca bilimsel bir tercih olmadığını savunuyor. Ona göre bu dil, ekonomik kararlar üzerindeki söz hakkının küçük bir uzman grubunun elinde kalmasına hizmet ediyor.

Toplumun büyük bölümüne ekonomik sistemi anlayamayacağı ve kararları uzmanlara bırakması gerektiği söyleniyor. Mattei, böylece kapitalist düzenin sömürüye dayanan yapısının sorgulanmasının önüne geçildiğini belirtiyor.

Ekonomist, ana akım ekonomi teorilerinin de bu düzeni meşrulaştırdığını düşünüyor. İşçinin emeğiyle yaratılan değeri ve karşılığı ödenmeyen emeğin kârın kaynağı olduğunu açıklayan emek-değer teorisinin dışlanmasını eleştiriyor. Bunun yerine sermaye sahiplerinin tasarruf ve yatırım becerilerini öne çıkaran yaklaşımların yerleştirildiğini söylüyor.

Küresel zenginlik, yoksul bölgelerin sömürülmesine dayanıyor

Mattei, zengin ülkelerin gelişmişliğinin dünyanın yoksul bölgelerinden bağımsız olmadığını vurguluyor. Küresel Güney olarak adlandırılan ülkelerin yalnızca ekonomik açıdan geri kalmadığını, ucuz hammadde, düşük ücretli işgücü ve açık pazar sağlamak üzere tarihsel olarak yoksullaştırıldığını savunuyor.

Bu nedenle yoksul ülkelerin yalnızca piyasa verimliliğini artırarak Batılı ülkelerin gelişmişlik düzeyine ulaşabileceği düşüncesini reddediyor. Mattei, zengin ülkelerde biriken servetin önemli ölçüde yoksul ülkelerden kaynak ve sermaye aktarımına dayandığını belirtiyor.

Oxfam'ın verilerine de değinen Mattei, 2024 yılında Küresel Kuzey'deki zenginlerin Küresel Güney'den saatte 30 milyon dolar çektiğini aktarıyor. Ona göre borç faizleri, borç ödemeleri ve sermaye çıkışları, yoksul ülkelerden zengin ülkelere doğru devam eden kaynak aktarımının önemli göstergeleri.

Savaş ve yeniden inşa da kâr alanına dönüşüyor

Ortadoğu'daki savaşları ve Filistin'de yaşananları da ekonomik çıkarlar açısından değerlendiren Mattei, Filistinlilere yönelik soykırımın farklı ekonomik sektörlerin çıkarlarıyla bağlantılı olduğunu savunuyor.

Silah üretimi, gözetleme sistemleri ve ileri askeri teknolojilerin en kârlı sektörler arasında yer aldığını belirten Mattei, savaş sonrasındaki yeniden inşa faaliyetlerinin, gayrimenkul yatırımlarının ve bunlara bağlı finansal sektörlerin de ekonomik kazanç sağladığını söylüyor.

Mattei'ye göre İsrail, Batı'nın Ortadoğu ve genel olarak Küresel Güney üzerindeki stratejik etkisini sürdürmesinde önemli bir konumda bulunuyor. Bu nedenle bölgedeki savaşları yalnızca güvenlik ve siyaset üzerinden değil, enerji kaynakları, ticaret yolları ve ekonomik çıkarlar üzerinden de değerlendirmek gerekiyor.

Kemer sıkma politikaları: Daha az devlet değil, kaynakların yeniden dağıtılması

Mattei, sağcı hükümetlerin kemer sıkma politikalarını savunurken kullandığı “daha az devlet, daha fazla piyasa” söylemini yanıltıcı buluyor. Ona göre devlet küçülmüyor; kaynaklar toplumun çoğunluğundan sermaye sahiplerinin oluşturduğu küçük bir azınlığa aktarılıyor.

Bu politikalarla emekçilerin sosyal hakları ve çalışma güvenceleri zayıflatılırken, hammadde, teknoloji, gözetleme ve silah sanayileri gibi yüksek kârlı sektörler devlet desteğinden yararlanıyor.

Ekonomist, artan askeri harcamaları da bu politikanın bir parçası olarak değerlendiriyor. Zenginlerden daha fazla vergi alınması yerine kamu kaynaklarının silahlanmaya ve savaş sanayisine aktarılmasını eleştiriyor. Ona göre askerileşme, sermayenin üretim fazlası sorununa da bir yanıt olarak kullanılıyor; kamu kaynakları yıkım ve savaş ekonomisine yönlendiriliyor.

Kemer sıkma politikaları işçileri nasıl güçsüzleştiriyor?

Mattei'nin söyleşide üzerinde en fazla durduğu konulardan biri, ekonomik güvencesizliğin toplumsal ve siyasal sonuçları.

Kemer sıkma politikalarının iş yasalarını ve işçi korumalarını zayıflattığını, sosyal harcamaları azalttığını, işsizliği artırdığını ve emekçilerin vergi yükünü ağırlaştırdığını belirtiyor. Buna karşılık sermaye sahiplerinin vergilerinin düşürülmesini, kaynakların yeniden dağıtımının bir parçası olarak değerlendiriyor.

Mattei'ye göre geçim koşulları ağırlaştıkça işçiler arasında dayanışma ve güven de zayıflıyor. İnsanlar kendilerinden daha güçsüz kesimleri suçlamaya yöneliyor ve aşırı sağın günah keçisi söylemlerine daha açık hale geliyor.

Bu nedenle yoksullaşmanın kendiliğinden toplumsal başkaldırıya yol açacağı düşüncesini gerçekçi bulmuyor. Ekonomik koşulların kötüleşmesi tek başına değişim getirmiyor; örgütlenme, dayanışma ve ortak mücadele gerekiyor.

Mattei, sendikaların, toplumsal hareketlerin ve farklı ülkelerdeki alternatif örgütlenme deneyimlerinin güçlendirilmesini savunuyor. Çin'deki bazı ekonomik ve toplumsal uygulamaların, ayrıca Rojava'daki kolektif örgütlenme deneyiminin tartışılması ve bunlardan ders çıkarılması gerektiğini belirtiyor.

Mattei'nin temel çağrısı ise açık: İnsanların koşullarının daha da kötüleşmesini beklemek yerine, ortak kaynaklar yaratmak, hükümetler üzerinde toplumsal baskı kurmak ve dünyanın farklı bölgelerindeki alternatif deneyimlerden öğrenerek dayanışmayı büyütmek.

 

Geri

 

Card image cap
înfo Magazin
Daha fazlasi için

YouTube
Card image cap
Türk Sanat Müziği
Daha fazlasi için
Card image cap
Mesleğe Adım Adım
Daha fazlasi için
Card image cap
İstekler Programı
Daha fazlasi için
Card image cap
SALI SALI Hakan
Daha fazlasi için