Lewis Carroll: Alice harikalar diyarında (1865)
Hikaye, 10 yaşındaki Alice Liddell’in kız kardeşiyle birlikte Londra’daki Thames Nehri’nde Charles Dodgson ile kayık gezisinde eğlence olsun diye başlamıştı. Öyle etkili olmuştu ki Alice, Dodgson’dan hikayeyi yazıya dökmesini istemiş, o da Lewis Carroll takma adıyla 1865 yılında yapmıştı bunu.
“Alice harikalar diyarında“ ilk defa 1900 yılında ABD’de yasaklandı. Gerekçe, küfürler ve cinsel fantezilerle dolu olması.
1931 yılında Çin’de „Hayvanlarla konuşmasıyla hayvanla insan eş değere hale getiriliyor” gerekçesiyle yasaklandı. 1960 yılında AQBD’de yeniden yasaklandı. Gerekçe: “uyuşturucu kullanmaya teşvik.”
John Steinbeck: Gazap Üzümleri ( 1939)
John Steinbeck’in tartışmasız en büyük eseri olan ve ona 1940 yılında Pulitzer ödülünü kazandıran Gazap Üzümleri, 1939’da ilk kez yayınlandığında şok etkisi yaratmış ve büyük tartışmalara yol açmıştı.
Kitap 1939 yılında ABD’nin New York, Missouri, Kansas, Kaliforniya, eyaletlerinde, kullanılan dilin kaba olması nedeniyle yasaklandı. Sovyetler Birliği’nde de bir süre Amerikalıların araba alacak güçte oldukları görünümünü güçlendirdiği gerekçesiyle yasaklandı.
Tüm dünyayı etkileyen “Büyük Buhran” döneminde, tarımın kapitalistleşmesi ve krizler yüzünden yoksullaşan ve mülksüzleşen yığınların ayakta kalma mücadelesinin anlatıldığı bu destansı romanda Steinbeck, açlık, sefalet ve zorbalık yüzünden evlerini terk edip yollara düşmek zorunda kalan binlerce işçi ailesinden birine odaklanıyor.
Boşa çıkan umutların, hüzne dönüşen sevinçlerin arasında insanlığın direncini ve onurunu çarpıcı bir dille anlatan, kapitalizmi iliklerine kadar eleştiren Gazap Üzümleri, 20. yüzyılın en önemli eserlerinden birisi.
Brüder Grimm: Çocuk ve Ev masalları (1812 - 1858)
Grimm masalları işgal altındaki Almanya’nın batısında 1945 yılından 1949 yılına kadar yasaktı. Gerekçe: milli idealleri canlandırarak faşizmden sorumlu olmak.
Antoine de Saint-Exupéry: Küçük Prens (1943)
"İnsan sadece kalbiyle iyi görür. Aslolan gözler için görünmezdir" Bu herhalde "Küçük Prens"ten yapılan en tanınmış alıntıdır. Hikaye, yazarın ahlaki düşünce sistematiğinin ve toplumdaki değer kaybına yönelik eleştirisinin edebi uygulaması olarak kabul edilmektedir. Antuan de Sent eksüperi Antoine de Saint-Exupéry İkinci Dünya Savaşında gözlemci pilot olarak görev yaptı. Oradaki deneyimlerini 1942 yılında "Savaş Pilotu" adlı eserinde anlattı.
Fransa’da 1940-44 arasında Almanların işgali sırasında yayımlanan kitap kısa bir süre sonra yasaklandı. „Küçük Prens“ 180 dile tercüme edilen ve dünyada en çok okunan 20 kitaplar arasında sayılıyor.
Pablo Neruda: Yirmi Aşk Şiiri ve Umutsuz Bir Şarkı (1924)
Yirmi Aşk Şiiri ve Umutsuz Bir Şarkı,1924 yılında yayımlandığında Neruda'yı bir anda Şili'nin en ünlü şairi haline getirirken, onu daha en baştan "aşkın açıksözlü ve şehvetli sözcüsü" kılmıştır. Genç âşığın başlardaki yoğun tutkuları sonraki şiirlerde yerini melankoliye bırakır. Aşk ilişkilerine dair hatıraları, Şili'nin güneyindeki bakir doğaya ilişkin hatıralarına karışır. Neruda, kadını doğayla bir tutan aşk şiiri geleneğini alıp "kozmik boyutlara" taşımıştır. Onun şiirinde kadın, evrenin gerçek gücüdür.
Son derece özgün ve incelikli imgelerle, eğretilemelerle bezeli bu şiirler, hiç kuşkusuz, bugün hâlâ dünyanın dört bir yanındaki âşıkların ve şairlerin esin kaynağıdır.
Neruda’nın aşk şiirleri diğer eserleriyle birlikte Pinoşe diktatörlüğü sırasında 1976-90 arasında Şili’de, 1976-83 arasında da Arjantin’de yasaklandı. İspanya radyosunda da 1960-77 arasında yasaklı olarak kaldı. Yasaklanma sebebi ise Neruda’nın sadece bir yazar ve şair olmayıp Şili Komünist Partisi'nin üyesi bir politikacı olup Şili, İspanya faşizmine karşı mücadele eden birisi olmasıydı.
