Oysa Türkiye sonbaharda Birleşmiş Milletler İklim Konferansı COP31’e ev sahipliği yapacak. Buna rağmen ülkenin fosil yakıtlara bağımlılığı hâlâ çok yüksek.

Afşin Elbistan’daki termik santral aslında zamanla bölgenin bir parçası haline gelmesi beklenen bir tesis olarak planlanmıştı. Ancak Türkiye’nin güneyindeki Koğulhan sakinleri bu manzaraya alışabilmiş değil.

Bunun da güçlü bir nedeni var. Kömürle çalışan santralin yarattığı etkiler artık görmezden gelinemeyecek boyutta.

“Her yer kül içinde.”
Türkiye’nin çevreye en çok zarar veren santrallerinden biri olarak gösterilen tesisin şimdi daha da genişletilmesi planlanıyor. Bu durum bölge halkını ciddi biçimde endişelendiriyor.

Çünkü ülkede her yıl binlerce insan hava kirliliğinin yol açtığı hastalıklar nedeniyle hayatını kaybediyor.

Emine Doğan’ın ailesi bunun ne anlama geldiğini çok iyi biliyor:
“Kayınbiraderimin çocukları öldü, kayınbiraderim de. Üçü kansere yakalandı ve hayatını kaybetti. Kızım da kansere yakalandı, şimdi yatalak.”
Havadaki zararlı maddeler özellikle solunum yollarını ağır biçimde etkileyebiliyor.

Arte’nin haberine göre, Elbistan bölgesinde kronik obstrüktif akciğer hastalıkları ve astım oranı oldukça yüksek. Türkiye’de faaliyet gösteren “Temiz Hava Hakkı Platformu”na göre bölgedeki hava kirliliği rekor seviyelere ulaşmış durumda.

Yıllık ortalama ince partikül madde konsantrasyonunun 40 mikrogramı aşmaması gerekiyor. Ancak 2025 yılında Elbistan’da bu değer sınırın iki buçuk ila üç katına çıktı.

Türkiye’nin enerji kaynakları çeşitlilik gösteriyor ve son yıllarda düşük karbonlu enerjiye yatırımlar da artıyor. Hidroelektrik, rüzgâr ve güneş enerjisi sayesinde elektrik ihtiyacının yaklaşık yüzde 45’i karşılanıyor.

Buna rağmen fosil yakıtlar hâlâ yaklaşık yüzde 55 ile enerji üretiminde en büyük paya sahip.

Çevre aktivistlerine göre bu durum büyük bir çelişki. Çünkü kömür yakılması iklim değişikliğinin en önemli nedenlerinden biri olarak görülüyor.

Üstelik yenilenebilir enerji kaynakları bugün çok daha fazla seçenek ve imkân sunuyor. Buna rağmen yeni bir kömür santralinin inşa edilmesi planlanıyor. Aktivistlere göre bu durum, bölgenin zamanla yaşanamaz hale gelmesine yol açacak.Ekonomik durumu elverenler şimdiden bölgeden taşınmış durumda. Geriye kalanlar ise her gün kirli hava solumaya devam ediyor.

Kasım ayında Antalya’da düzenlenecek Dünya İklim Konferansı’nın ise onların hayatında büyük bir değişiklik yaratacağına pek kimse inanmıyor.