Documenta 5

(30 Haziran - 8 Ekim 1972)

Konu: "Gerçeğin sorgulanması - Bugünkü resim dünyaları"

Documenta 5'in örgütlenmesinde, ilk üç Documenta'da pratikte uygulanan, fakat hiç bir zaman açıkça ilan edilmeyen "tek başına sorumlu sanatsal yönetmen" ilkesi ilan edildi ve Ha-rald Szeemann Documenta 5'in "genel sekreteri" olarak sergiyi düzenledi. Bazon Brock planlama yardımcılığı yaptı ve Documenta 4'te kurduğu "İzleyici Okulu"nu, Documenta 5'te de yeniden açtı. "İzleyici Okulu" aslında sanatın ne olduğu, ne olması gerektiğinin sürekli değişen bir forumda sürekli yeniden sorgulanıp tartışıldığı bir "okul"du. Documenta 5'te 21 ülkeden 222 sanatçının 1100 sanat eseri, filmi, performans gösterisi sergilendi. Ayrıca 1500'e yakın günlük kullanım resmi (televizyon resimleri, gazete resimleri, aile albümünden fotoğraflar vb.) ve eşyası sergilendi.

"Concept art", fotorealizm, trivialemblamatik (ya da kitsch), "bireysel mitolojiler", siyasi propaganda, bilim-kurgu, reklam gibi güncel sanat eğilimleri Documenta 5'te kendilerine yer buldu. Sanat eseri ile, günlük kullanım resimleri ve malzemelerinin aynı mekânlarda yanya-na sergilenmesi, "Sanat ne?", "Sanat eseri ne?" tartışmasına yeni katkılar sundu. Ayrıca sergilenen "akıl hastalarının resimleri" de karşılaştırma yapmak için, "sanat" ve sanat anlayışının sorgulanması için fırsatlar sundu.

Documenta 5, sanat konusunda daha önceki Documentalarda var olan "objektif olma iddiasından uzaklaşan sergi oldu. Documenta 5'in yöneticisi Harald Szeemann; "Sanatla bağıntılı olarak yapılacak her seçim sübjektif olmak zorundadır. Ne kadar sübjektif olursa o kadar iyidir." diyordu. Bu bir yanıyla Documenta 4'e yönelen eleştirilere de bir cevaptı. Sanatta seçim konusunda tek kriter tek seçicinin sübjektif beğenisi olarak ele alındığında, bu ilan da edildiğinde, getirilen her eleştiri en başından eleştirenin sübjektif beğenisi ile eleştirilenin sübjektif beğenisi arasındaki farktan kaynaklanır ve eleştiriden geriye beğeni farkının ifadesinden başka br şey kalmaz.

Fakat Documenta 5 aynı zamanda objektif olma iddiasından vazgeçen, bütün sorumluluğu tek seçicisinin omuzlarına yıkan, kendini eleştiri üzerine çıkaran tavrıyla, yeniye-deneye açıklığı da en fazla gerçekleştiren Documentalardan biri oldu.

Sergi önemli ölçüde müzesel sergi salonlarının dışına da çıktı; resimlerin belirleyici ağırlığı azaldı. Documenta'nın "ana binası" Fridericianum'un giriş kapısının üzerinde Documenta 5'te asılı, siyah bez üzerine kocaman beyaz harflerle yazılı "Sanat gereksizdir!" pankartı belki Documenta 5'in "ruhunu" en iyi ifade eden şeylerden biridir. Documenta 5'e katılan sanatsever sayısı 230 bin oldu.

posta [at] radyokassel.de
istek [at] radyokassel.de

Radyo Kassel
Opernstrasse 2,
34117 Kassel
Telefon
(0561) 578065
(0176) 521 14 985

             
       Info Magazin                  Türk Sanat Müziği

 

             
 Mesleğe Adım Adım              Konudan Konuya

 

             
    Rahman Sizlerle                 SALI SALI Hakan

text